Geçici Görevlendirme Yönetmeliği ve Usulsüz Görevlendirme İptal Davası
Devlet memurluğu, kamu hizmetlerinin sürekliliğini ve düzenini sağlamak amacıyla Anayasa ve yasalarla güvence altına alınmış bir statüdür. Kamu kurumları, hizmetin aksamaması, personel eksikliğinin giderilmesi veya acil ihtiyaçların karşılanması amacıyla memurları kendi kurumları içinde (farklı il/ilçelere) veya başka kurumlara geçici olarak gönderme yetkisine sahiptir. Bu yetkinin sınırları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Kurumlararası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği ile kesin çizgilerle belirlenmiştir.
Ancak idare (bakanlıklar, valilikler, belediyeler, rektörlükler vb.), elinde bulundurduğu bu “görevlendirme” yetkisini sınırsız, keyfi veya personeli cezalandırmak amacıyla kullanamaz. İdarenin tesis ettiği her işlemin nihai amacı “kamu yararı” olmak zorundadır. Günümüzde, özellikle güncel bürokratik uygulamalarında, memurları yıldırmak (mobbing) veya pasifize etmek amacıyla yapılan “sürgün” niteliğindeki görevlendirmelerle sıklıkla karşılaşılmaktadır.
Eğer liyakatinize, unvanınıza, aile birliğinize veya sağlık durumunuza aykırı bir şekilde başka bir yere gönderildiğinizi düşünüyorsanız, ortada bir usulsüz geçici görevlendirme var demektir. Bu kapsamlı rehberimizde; yasal kriterleri, hangi durumların usulsüzlük (hukuka aykırılık) sayıldığını ve bu haksız işlemlere karşı İdare Mahkemelerinde açılacak “Yürütmenin Durdurulması” talepli iptal davası süreçlerini tüm hukuki boyutlarıyla ele alacağız.
Geçici Görevlendirme Yönetmeliği Kriterleri Nelerdir?
Bir memurun geçici olarak başka bir birimde, ilçede veya kurumda görevlendirilmesinin hukuka uygun kabul edilebilmesi için mevzuatta aranan çok sıkı temel şartlar bulunmaktadır. İdare mahkemeleri, önüne gelen bir dosyada idarenin bu kriterlere uyup uymadığını denetler.
1. Muvafakat (Rıza) Şartı Aranır mı?
Geçici görevlendirmelerde memurun rızasının (muvafakatinin) aranıp aranmayacağı, görevlendirmenin türüne göre değişir.
- Kurumlararası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği‘nin ilgili maddeleri uyarınca, bir memurun kendi kurumu dışındaki başka bir kamu kurumuna (Örneğin Sağlık Bakanlığı personelinin Adalet Bakanlığına) geçici görevlendirilmesinde kural olarak memurun muvafakati (yazılı rızası) şarttır. Rızası olmadan kurumlar arası görevlendirme yapılamaz.
- Ancak kurumiçi (Örneğin aynı bakanlığın A ilçesinden B ilçesine) geçici görevlendirmelerde memurun rızası aranmaz. Fakat burada da idarenin “kamu yararı ve hizmet gereği” kuralına uyması zorunludur.
2. Süre Sınırı Nedir?
Geçici görevlendirmeler, adından da anlaşılacağı üzere “geçici” bir ihtiyacı karşılamak için yapılır; memurun asıl kadrosundan fiilen koparılıp yıllarca başka yerde çalıştırılması (kalıcı hale getirilmesi) hukuka aykırıdır.
Kurumlararası görevlendirmelerde süre 1 yılı geçemez. Kurum içi görevlendirmelerde ise yargı içtihatlarına göre, memurun rızası yoksa bir takvim yılı içerisinde fiilen 6 ayı aşan görevlendirmeler (özel kanuni istisnalar hariç) usulsüz kabul edilmekte ve mahkemelerce iptal edilmektedir.
3. Unvan ve Derece Uyumu (Kadro Güvencesi)
657 sayılı Kanun’un 45. maddesi çok nettir: “Hiçbir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir görevde çalıştırılamaz.”
Yani bir mühendisi fotokopi çekmesi için evrak kayda, bir doktoru idari memur statüsündeki bir işe geçici olarak görevlendiremezsiniz. Yapılan görevlendirme, memurun mevcut kadrosuna, mesleki kıdemine, unvanına ve derecesine mutlaka uygun olmak zorundadır.
4. Harcırah ve Yolluk Hakkı Ödenmesi
6245 sayılı Harcırah Kanunu gereğince, memur asıl görev yeri (memuriyet mahalli) dışındaki başka bir yere geçici olarak görevlendirilirse, kendisine mutlaka geçici görev yolluğu (harcırahı) ödenmek zorundadır. İdarenin “Yolluksuz ve yevmiyesiz olarak görevlendirilmiştir” şeklindeki yazıları, memur kendi rızasıyla bu haktan feragat etmediği sürece açıkça hukuka aykırıdır.
Usulsüz Geçici Görevlendirme Nedir? (İptal Sebepleri)
Peki, idare görünürde yukarıdaki kurallara uymuş gibi yapsa bile, bir işlem hangi hallerde usulsüz geçici görevlendirmesayılır ve mahkemeden döner? İdare Hukukunda işlemin “Maksat” unsuru yönünden sakatlanması (Yetki Saptırması) dediğimiz durumlar şunlardır:
Gizli Cezalandırma Amacı ve Mobbing (Sürgün)
Uygulamada en sık rastlanan hukuka aykırılık halidir. İdare, memurun bir hatası olduğunu düşünüyorsa usulüne uygun bir disiplin soruşturması açmak (Örn: Uyarma, Kınama cezası vermek) zorundadır. Ancak amirler, soruşturma açmak yerine memuru yıldırmak, psikolojik baskı (mobbing) kurmak veya onu uzaklaştırmak (sürgün etmek) amacıyla geçici görevlendirme silahını kullanırlar. Disiplin hukuku işletilmeden, sırf “cezalandırma ve uzaklaştırma” maksadıyla yapılan her görevlendirme açıkça usulsüzdür.
Kamu Yararı ve Hizmet Gereklerine Aykırılık
İdare mahkemesine dava açıldığında hakim idareye şunu sorar: “Bu memuru neden A okulundan B okuluna gönderdin?”
Eğer idare, B okulunda o branşta bir öğretmene gerçekten acil bir ihtiyaç olduğunu norm kadro cetvelleriyle ispatlayamazsa veya A okulundaki işler bu memurun gitmesiyle aksayacaksa, ortada bir “hizmet gereği” yoktur. Örneğin, zaten 5 tane bilgisayar işletmeni olan bir şubeye, ihtiyaç olmadığı halde 6. kişi olarak gönderilmek usulsüz geçici görevlendirmedir.
Aile Birliği (Eş Durumu) ve Sağlık Durumunun Göz Ardı Edilmesi
Anayasamızın 41. maddesi aileyi koruma altına almıştır. Memurun eşi, atandığı yerde (veya özel sektörde) zorunlu olarak çalışıyorsa, çocuklarının ağır bir hastalığı veya özel eğitim durumu varsa; idare bu mazeretleri (dezavantajlı durumları) göz ardı ederek memuru kilometrelerce uzağa geçici olarak görevlendiremez. İdare, personelin çalışma barışını ve özel hayat dengesini gözetmekle yükümlüdür.
Usulsüz Geçici Görevlendirme Kararına Karşı İptal Davası Nasıl Açılır?
Size haksız, mevzuata aykırı veya mobbing amaçlı bir geçici görevlendirme yazısı (olur) tebliğ edildiğinde, bu durumu sineye çekmek zorunda değilsiniz. Hukuki süreç şu şekilde işler:
60 Günlük Dava Açma Süresi
Geçici görevlendirme yazısını tebellüğ ettiğiniz (imzalayarak teslim aldığınız) tarihi izleyen günden itibaren 60 gün içerisindeİdare Mahkemesinde “İdari İşlemin İptali” davası açmanız zorunludur. Dava, işlemin tesis edildiği (görevlendirildiğiniz) yerdeki İdare Mahkemesinde açılır. 60 günlük süre hak düşürücüdür; 61. gün dava açarsanız dosyanız usulden reddedilir.
Yürütmenin Durdurulması (YD) Kararının Hayati Önemi
İptal davası açmanız, o an için sizin eski yerinizde kalmanızı sağlamaz. İdare hukukunda kural şudur: “İdari işlemlerin icriliği”. Yani dava açsanız bile, mahkeme aksi bir karar verene kadar çantanızı toplayıp yeni görev yerinize gitmek zorundasınız.
Bunu engellemenin yegâne yolu, dava dilekçesinde Yürütmenin Durdurulması (YD) talep etmektir. Uzman bir idare hukuku avukatı aracılığıyla hazırlanan dilekçede;
- İşlemin açıkça hukuka aykırı olduğu,
- Uygulanması (memurun oraya gitmesi) halinde telafisi güç veya imkansız zararlar (aile düzeninin bozulması, maddi külfet vb.) doğacağı ispatlanır.
Mahkeme YD kararı verdiğinde, idarenin görevlendirme kararı yargılama sonuna kadar “dondurulur”. İdare sizi 30 gün içinde eski kadronuzda (orijinal yerinizde) göreve başlatmak zorundadır. Davanın nihayetinde ise işlem tamamen iptal edilerek hukuksuzluk ortadan kaldırılır.
Sonuç
Devlet memurlarının geçici olarak görevlendirilmeleri, idarenin kamu hizmetini aksatmamak için sahip olduğu doğal bir yetkidir. Ancak geçici görevlendirme yönetmeliği hükümleri ve Danıştay’ın yerleşik içtihatları, bu yetkinin bir “sürgün”, “cezalandırma” veya “mobbing” aracına dönüştürülmesini kesin bir dille yasaklamaktadır. Unvanınıza uymayan, ailenizi mağdur eden, yolluksuz ve süresiz (ucu açık) olarak tesis edilen bir usulsüz geçici görevlendirme ile karşılaştığınızda, hak kaybı yaşamamak ve telafisi imkansız zararlara uğramamak adına 60 günlük süreyi kaçırmadan, idari yargı pratiğine hakim bir avukat aracılığıyla Yürütmeyi Durdurma talepli iptal davası açmanız, memuriyet güvencenizin en temel dayanağıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Aşağıda memurların geçici görevlendirme süreçlerinde en çok karşılaştığı sorunlar ve hukuki cevapları yer almaktadır.






